Chọn con đường phát triển nào cho miền Trung. KS. Doãn Mạnh Dũng ( Hội KHKT Biển Tp. HCM)
Đường sắt nối vịnh Vân Phong- Kampuchia- Lào- Thái Lan
Bản in báo KHPT
Bài 35- Báo KHPT số 24/08 ( 1299) ngày 27/6/2008
Miền Trung Việt Nam án ngữ con đường hàng hải từ Đông Bắc Á xuống Đông Nam Á để đi châu Âu. Từ miền Trung đi qua châu Mỹ gần hơn so voesi Hồng Kong và Singapore. Ở miền Trung vị trí cực Đông là vịnh Vân Phong. Vịnh Vân Phong có độ sâu giới hạn đến 40m trong khi vịnh Cam Ranh là 20 m ( độ sâu giới hạn là độ sâu không cải tạo được do sự bồi lấp từ đại dương). Vân Phong lại rộng đến 43.554 ha, gấp 3 lần vịnh Cam Ranh. Dãy Trường Sơn chạy từ Bắc xuống Nam đến sông Ba thì giảmđộ cao chỉ còn 400m, nên tuyến đường Vân Phong- Nam Phú Yên- Buôn Hồ qua Stungtreng (Kampuchia) Pakxê ( Lào) – Upon(ThaiLan ) là tuyến lý tưởng xây dựng đường sắt và đường bộ tạo thế liên kết kinh tế các nước Đông Dương.
Khi xác định vịnh Vân Phong là đầu mối giao thông hàng hải của cả Đông Nam Á, và là đầu mối giao thông đường bộ của các nước Đông Dương thì trong tương lai vịnh Vân Phong sẽ là trung tâm phân phối nguyên vật liệu và thành phẩm của cả Đông Nam Á. Với vị trí trung tâm như vậy, các dịch vụ tài chính, ngân hàng du lịch sẽ phát triển mạnh mẽ. Sự phát triển vịnh Vân Phong là cơ sở vật chất để từng bước kéo dịch vụ hàng hải về Việt Nam. Các yếu tố thiên nhiên và con người có thể biến miền Trung Việt Nam thành “ Văn phòng của thế giới “ với nền tảng ban đầu là dịch vụ hàng hải.
Để hình thành một cảng trung chuyển quốc tế từ sự hoang sơ như hiện nay, chúng ta cần làm 2 việc : Một bản quy hoạch đô thị Vân Phong ít nhất bao gồm bán đảo Hòn Gốm và Hòn Lớn; Một chính sách khu kinh tế mở cho vịnh Vân Phong với hàng rào cách ly khu phi thuế quan dài khoãng 300 m đặt tại chân đèo Cổ Mã.
Vịnh Vân Phong rất rộng nhưng trái tim của vịnh là bán đảo Hòn Gốm chỉ có 800 ha để xây dựng khu vực dịch vụ tài chính và hậu cần sau cảng. Ở miền Trung có quá nhiều vị trí, tại sao không sử dụng mà cứ phải lấy trái tim này của vịnh Vân Phong để làm nhà máy luyện thép ?
Một dự án cần có 2 sự ổn định : ổn định về môi trường và ổn định về phân chia lợi nhuận. Về môi trường, khu vực trái tim vịnh Vân Phong quá nhỏ bé, tại sao đưa nhà máy thép vào ?
Nhiệt độ, chất thải khi và chất thải rắn hoàn toàn không phù hợp với một trung tâm đô thị nhỏ bé ở Đầm Môn. Rõ ràng giải pháp xây dựng nhà máy thép đã ngăn chặn sự phát triển cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong và kéo dài thêm thời gian hàng hóa Việt Nam phải tiếp tục chuyển tải qua Singapore và Hồng Kong. Với việc cho phép xây dựng nhà máy thép tại Đầm Môn, trước mắt Khánh Hòa sẽ có nhiều ích lợi. Nhưng lợi ích trước mắt của tỉnh sẽ mãi mãi không thể so sánh với những cơ hội mà miền Trung có thể đón được trong tương lai.
Cần bảo vệ vịnh Vân Phong cho mục tiêu xây dựng cảng trung chuyển quốc tế, trung tâm phân phối nguyên vật liệu, thành phẩm và trung tâm tài chính cho Đông Nám Á./.
