Giá trị con người thành phố Hồ Chí Minh trong thời đại mới.      KS. Doãn Mạnh Dũng

Thành phố Hồ Chí Minh đang nghiên cứu, xây dựng khung hệ giá trị con người Thành phố Hồ Chí Minh trong thời đại mới. Đây là tín hiệu mừng cho sự chuyển biến, hướng đến văn minh của Việt Nam. Khi những người có quyền lực muốn lắng nghe và đối thoại với dân, thì đó là hồng phúc của một dân tộc.

Muốn hiểu “Khung hệ giá trị con người” cần bắt đầu từ nhu cầu tổ chức xã hội, các yếu tố để xã hội tồn tại  tồn tại và phát triển đến văn minh.

Nhờ trí khôn, loài người chấp nhận từ bõ hoang dã và chọn sống trong xã hội loài người. Để xã hội loài người tồn tại và phát triển, mỗi thành viên trong xã hội phải có nghĩa vụ đóng góp sản phẩm là hàng hóa hay dịch vụ  hữu ích cho xã hội. Hàng hóa là thực phẩm, nhà ở, thuốc chữa bệnh, vũ khí tự vệ… Dịch vụ như dạy học, an ninh, ca hát, thơ, văn…

Để tạo ra sản phẩm, con người phải sử dụng 3 Tài nguyên, đó là Tài nguyên sức khỏe, Tài nguyên thiên nhiên và Tài nguyên trí tuệ. Theo thứ tự trên, Tài nguyên sau đem lại nhiều lợi nhuận hơn Tài nguyên trước. Tùy loại và chất lượng sản phẩm mà tỷ lệ của 3 Tài nguyên trên trong hàng hóa hay dịch vụ sẽ khác nhau. Sản phẩm có hàm lượng trí tuệ càng cao thì chất lượng sẽ cao hơn, dể tiêu thụ hơn, lợi nhuận cao hơn.

Trí tuệ bao gồm Khoa học tự nhiên và Khoa học xã hội. Khoa học tự nhiên giúp con người biết quy luật của  tự nhiên . Một vị trí trên trái đất có nhiều Tài nguyên thiên nhiên, muốn chọn giải pháp tối ưu khi sử dụng Tài nguyên thiên nhiên cần hiểu quy luật Khoa học tự nhiên và hiểu nhu cầu con người từ  quy luật Khoa học xã hội.

Một xã hội hướng đến văn minh là một xã hội mà con người biết yêu con người hơn ngày hôm qua và ngày mai vật chất sẽ tốt hơn ngày hôm nay.

Xã hội cần sản phẩm gồm hàng hóa hay dịch vụ hữu ích để tồn tại. Nên với xã hội , Giá trị  của  người trong xã hội không phải họ tiêu xài được những gì mà đã cống hiến cho xã hội được những gì.

Giá trị tối thiểu mà xã hội yêu cầu con người cần tôn trọng để xã hội có thể tồn tại là sự lương thiện.

Người lương thiện là từng cá nhân tạo ra sản phẩm phải từ sự lương thiện khi sử dụng Tài nguyên thiên nhiên, sử dụng lao động cơ bắp theo quy định của xã hội.

Sự cấu kết với các quan chức tham nhũng để chiếm đoạt các Tài nguyên thiên nhiên hay Ngân quỹ của cộng đồng là sự vi phạm luật pháp.

Sự trao đổi sản phẩm của người lương thiện cần  công khai, minh bạch theo pháp luật.

Người lương thiện giúp đở người khác thì gọi là người tử tế.

Lợi dụng thiên tai, huy động tiền từ những người lương thiện để chiếm đoạt dù ít hay nhiều thì đều là kẻ lừa đảo. Những người dám chấp nhận rủi ro về tính mạng hay dùng tài sản cá nhân để giúp xã hội vượt qua thiên tai hay giặc ngoại xâm lúc nguy khốn thì được gọi là những người anh hùng của đất nước.

Khi con người biết yêu con người thì sẽ không còn cờ bạc, lừa đảo, trộm, cướp, tham nhũng và xâm lược.

Khi con người biết yêu con người thì khát vọng mọi người đều có việc làm và sống hạnh phúc ngay trên đất nước Việt Nam.

Khi con người biết yêu con người thì đều cố gắng làm ra sản phẩm nào đó theo năng lực cá nhân để hữu ích cho xã hội.

Lòng nhân ái, là nền tảng của nền văn minh của nhân loại.

Hệ giá trị con người nói chung có  2 trạng thái : Bẩm sinh và Giáo dục.

Bẩm sinh nhờ ông bà, cha me tặng cho, đó là Sức khỏe, Diện mạo và Năng khiếu.

Các giá trị bẩm sinh có thể giúp tuổi trẻ có thu nhập lớn, nhưng không bền vũng theo thời gian và có thể thất bại ở giai đoạn cuối của cuộc đời.

Giá trị nhờ giáo dục là Lòng nhân ái, Dân trí và Dân khí. Nhà trường có nghĩa vụ dạy cho công dân 3 phạm trù trên.

Nhân ái là hiếu với cha mẹ, yêu thương anh chị em và đồng loại.

Dân trí là có tri thức về các quy luật Khoa học tự nhiên và quy luật Khoa học xã hội.Biết đưa tri thức vào hàng hóa,dịch vụ để có cuộc sống của người lương thiện.

Dân khí là có ý chí vượt qua chính mình, kiên cường trước mọi nghịch cảnh.

Các giá trị từ giáo dục, giúp giá trị con người tăng dần theo tuổi đời và cảm thấy không hối tiếc quá khứ khi về  già.

Giá trị của con người có thể là Giá trị ảo; Giá trị tiềm năng và  quan trọng nhất là Giá trị  được sử dung

Nhiều người bằng cấp cao, rất giỏi ở “Trường thi” nhưng bằng cấp chỉ để trang trí trên bia mộ đá, vì vậy chỉ có Giá trị ảo. Khi có quyền lực thì không biết làm và chỉ cho dân nhận bánh ảo, tốn tiền ngân sách.

Nhiều  người có Giá  trị tiềm năng con người cao, nhưng họ chọn cuộc đời là cõi tạm, nên chờ kiếp sau hay chờ thời thế nên  tiềm năng không được đánh thức.

Quan trong nhất là Giá trị tiềm năng của con người được sử dụng, giúp giải những bài toán “ Trường đời “  vì lợi ích của cộng đồng “. Nhân dân cần mưu cầu hạnh phúc thật, không cần lời hoa mỹ với những chiếc bánh ảo.

Văn hóa đất Sài Gòn xưa

Cộng đồng xã hội Việt Nam ở phương Nam hình thành trong thời gian mở cõi, khai thác vùng đất mới rất màu mở, giàu Tài nguyên cho con người tồn tại và phát triển. Vì vậy văn hóa và tính cách con người Sài Gòn xưa gắn bó với Tài nguyên thiên nhiên phong phú nhưng nhiều rủi ro khi đối mặt với thiên nhiên, với  những con người quen sống hoang dã và cả lợi ích của các quốc gia lân cận.

Các giá trị nổi bật của Sài Gòn xưa là Lòng nhân ái.

Thương người như thể thương thân là văn hóa nổi bật của đất Sài Gòn xưa.

Người giàu không khinh người nghèo. Cư xử giữa người chủ và người làm thuê đúng mực.

Người Nam Bộ xưa, trọng tình, trọng nghĩa.

Nghĩa hiệp là “ Làm ơn há dể trông người trả ơn”.

Người Sài Gòn xưa không biết cúi đầu trước ngang trái. Kẻ gây ra bất công phải trả giá.

Chính trực giữa nói là làm. Nam Bộ có 20 ngày độc lập. Khi Pháp quay lại, Nam Bộ lập tức cầm tầm vông chống giặc từ 23/9/1945 với bài ca Nam Bộ kháng chiến của Tạ Thanh Sơn.

Kiên cường không mất ý chi khi thất bại. Hành trinh khai phá đất Phương Nam và nghề đi biển dạy con người biết đoàn kết, tôn trọng quy ước trong xã hội, dũng cảm, kiên cường trước mọi nghịch cảnh.

Văn hóa Sài Gòn xưa đã được Đồ Chiểu mô tả trong hình tượng Lục Vân Tiên. Hình tượng này không có trong văn hóa Đông Nam Á, văn hóa Trung Quốc và cả văn hóa Nga trong giai đoạn giữa Thế kỹ 19.

Hình tượng Lục Văn Tiên là ánh sáng của nền văn minh mà Thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nói :

• Đó là ánh sao, càng nhìn càng thấy sáng.

Chúng ta tự hào đất Sài Gòn – Gia định xưa đã sinh ra Nguyễn Đình Chiểu.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng sống tại Sài Gòn xưa và ra đi tìm đường cứu nước từ mảnh đất Sài Gòn xưa.

Vì vậy văn hóa Sài Gòn xưa được biểu thị trong Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945 của Chủ tịch Hồ Chí Minh : Mọi người đều có quyền mưu cầu hạnh phúc.

Thân phụ của TBT-CTN Tô Lâm là ông Tô Quyền từng kháng chiến ở Nam Bộ, nên văn hóa Nam Bộ đã ảnh hưởng đến gia đình và người thân.

TBT-CTN Tô Lâm đề xuất sau khi có quyền lực:

1/ Thừa nhận nền Kinh tế tư nhân bình đẵng với các loại hình Kinh tế khác.

2/ Nâng cao dân trí toàn dân với chủ trương càng sớm càng tốt phổ cập Trung học phổ thông toàn dân.

3/ Chăm lo sức khỏe của dân, đến năm 2035 thì toàn dân Việt Nam được miễn Viện phí y tế.

Đó là những chính sách đầu tiên, đã cụ thể hóa mục tiêu thực hiện Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

TBT-CTN Tô Lâm nói : Tôi mong muốn thấy được nhiều nụ cười của dân hơn.

Đó là Giá trị con người trong thời đại mới cần làm cho dân, là hành trình đến văn minh, là kỹ nguyên mới mà người Việt Nam mong ước.

Vấn đề còn lại là người Việt Nam vì tương lai của đất nước, hảy đối thoại với nhau để có những giải pháp cụ thể để giải những bài toán “ Trường đời “ mà nền văn minh đòi hỏi . /.