Nên cân nhắc lại chiến lược “ Cảng cửa ngõ”.           KS. Doãn Mạnh Dũng ( Hội KHKT Biển Tp. HCM)

Mô hình 1 cảng Trung chuyển quốc tế công-ten-nơ tại Vịnh Vân Phong do tác giả đề xuất 1/6/1997.

Bài số 28 – Báo KHPT số 49/06 ( 1223) ngày 22/12/2006

Bản in báo KHPT

Cách đây 10 năm, tháng 8/1996 một báo cáo giữa JICA ( đại diện hợp tác hải ngoại của Nhật) và Bộ Giao thông vận tải Việt Nam “ trình làng “ nghiên cứu phục hồi và phát triển hệ thống hàng hải ven biển Việt Nam.

Mô hình Việt Nam có nhiều cảng cửa ngõ do JICA ( tư vấn Nhật ) đề xuất năm 1996.

Theo báo cáo trên, ở Việt Nam năm 1996 có 3 cảng cửa ngõ và tương lai có nhiều cảng cửa ngõ mới.

Cảng cửa ngõ là gì ? Đó là một cảng đầu mối của từng khu vực dùng để chuyển tải hàng công-ten-nơ  ở khu vực đó đến cảng trung chuyển quốc tế như Hồng Kong, Singapore, Cao Hùng. Tư tưởng cảng cửa ngõ ra đời trước khi tư tưởng cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong được “trình làng” vào 1/6/1997.

Với mô hình cảng cửa ngõ, bản chất hệ thống cảng biển của Việt Nam được hoạch định hoàn toàn là hệ thống cảng vệ tinh, phụ thuộc các cảng trung chuyển Hồng Kong, Singapore và Cao Hùng.

Đến tháng 10/1999,  do tiềm năng tuyệt vời của vịnh Vân Phong nên bằng Quyết định 202/1999/QĐ-TTg, Chính phủ đã đưa vịnh Vân Phong – cảng trung chuyển quốc tế vào vị trí cảng trung chuyển tiềm năng. Đến ngày 21/8/2006, bằng Quyết định 1714/QĐ/-BGTVT Bộ Giao thông vận tải công bố Quy hoạch chi tiết Cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong, Khánh Hòa.

Như vậy tư tưởng cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong đã được thừa nhận nhưng tư tưởng cảng cửa ngõ chưa được điều chỉnh lại.

Chúng ta có thể lợi dụng các địa thế tự nhiên để xây dựng các cảng nước sâu nhằm tạo thành hệ thống cảng chuyên dùng cho các khu đại công nghiệp, cho hệ thống hậu cần nghề cá của địa phương… nhưng nếu với mục tiêu xây dựng các cảng cửa ngõ để trung chuyển công-ten-nơ là cần cân nhắc. Từ thành phố Hồ Chí Minh chỉ 646 hải lý và đến Vân Phong chỉ 287 hải lý, nên việc hình thành cảng cửa ngõ sẽ kéo dài thêm vận tải bộ. chỉ rút ngắn đoạn đường vận tải biển là không hợp lý.

Chúng ta không nên dùng ngân sách hay vốn ODA đầu tư cảng cửa  ngõ mà nên khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân kể cả nước ngoài đầu tư vào xây dựng cảng ở những vị trí mà họ thích. Nhà nước nên dồn ngân sách, vốn ODA, hay trái phiếu để đẩy nhanh tốc độ xây dựng cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong để sớm thjwc hiện chiến lược kéo dịch vụ cảng biển về Việt Nam./.