Để xây dựng nhanh và ổn định lâu dài khu công nghiệp Dung Quất.    KS. Doãn Mạnh Dũng ( Hội KHKT Biển )

Các mô hình đê chắn sóng và sa bồi cho Cảng Dung Quất

Bài số 20, báo KHPT sô 11(930) ngày 23/3/2001

Bản in báo KHPT

Cả nước hết sức quan tâm đến Khu Công nghiệp Dung Quất (KCNDQ), đây là nơi tập trung ngành hóa dầu đầu tiên của Việt Nam. Sự thành công của ngành hóa dầu sẽ tạo ra thế ổn định cán cân thương mại Việt Nam, đồng thời tạo nhiều việc cho nhân dân Quảng Ngãi. Để thu hút đầu tư vào KCNDQ chúng ta nên điều chỉnh lại quy hoạch đê biển và thành phố Vạn Tường.

Chúng ta biết, các tàu thuyền khu vực Quảng Ngãi bị đe dọa bởi 2 trường sóng chính : bão từ hướng Đông và gió mùa Đông Bắc. Vì mũi Co Co đã che vùng nước của cảng trong vịnh Dung Quất từ hướng Đông nên đê biển cho vịnh Dung Quất nhằm mục tiêu chính là chống sa bồi từ hướng Bắc xuống và từ sông Trà Bồng đưa ra. Từ khi KCNDQ ra đời đã có nhiều mô hình về đê chắn sóng và sa bồi cho cảng Dung Quất.

Để xác định mô hình đê chắn sa bồi cho cảng Dung Quất chúng ta cần biết bản chất sự hình thành các cồn cát ven biển miền Trung Việt Nam. Đó là sa bồi có nguồn gốc chính từ dãy Trường Sơn bị  dòng ven  Bắc Nam tải đi dưới tác động của lực Coriolis. Mô hình đầu tiên của Trung tâm Khoa học Tự nhiên ( Hình 1) hoàn toàn bỏ qua dòng ven Bắc Nam. Sau đó là mô hình của JICA- Tư vấn Nhật ( Hình 2), TEDI – Tư vấn của Bộ GTVT ( Hình 3) và mô hình mới nhất (Hình 4 ) ( của Bộ GTVT). Với các mô hình 1,2,3,4 KCNDQ có 2 cảng : cảng nhập dầu thô ở vũng Việt Thanh ( phía Đông mũi Co Co) và cảng xuất sản phẩm dầu ở vịnh Dung Quất. Chúng ta dể dàng nhận thấy cảng nhập không được che chắn sóng gió. Rõ ràng việc cung ứng từ bờ cho tàu dầu thô là phụ thuộc sóng, gió. Còn cảng xuất sản phẩm dầu sẽ bị cạn và phải nạo vét thường xuyên vì để dòng ven Bắc Nam di chuyển vào vùng nước trong cảng, Với đê biển như mô hình 4 với đê chắn sóng và kè chắn cát dài 3,4 km thì vùng nước phía Nam kè chắn cát sẽ bị bồi lấp nhanh thành bãi cát, Như vậy vinh Dung Quất bị thu hẹp và Quảng Ngãi mất đi cơ hội xây dựng và mở rộng cảng thương mại trong tương lai. Còn mô hình 5 ( KS. Doãn Mạnh Dũng ) đề xuất có đê biển dài 5,7 km , 2 cảng nhập và xuất đều nằm trong vịnh Dung Quất, kín sóng gió, độ sâu sau khi nạo vét sẽ hoàn toàn ổn định đồng thời thỏa mãn nhu cầu phát triển cảng  thương mại đa dạng cho tỉnh Quảng Ngãi trong tương lai. Với bố cục hình 5, se không thay đổi vị trí nhà máy lọc dầu mà chỉ thay đổi hướng tuyến dẩn dầu thô.

Chúng ta cũng cần quan tâm đến môi trường của thành phố mới Vạn Tường Gió khu vực Quảng Ngãi chịu ba hướng chính : Tây Bắc- Bắc, Đông Bắc, Đông. Trong đó hướng gió chính là hướng Tây Bắc vì gió Đông Bắc khi vào miền Trung gặp dãy Trường Sơn nên chuyễn thành gió Tây Bắc.

Theo quy hoạch của Bộ Xây dựng thì thành phố Vạn Tường : Thành phố Vạn Tường với khu chuyên gia, khu công nhân viên và Trung tâm giao dịch đều nằm phía dưới gió nhà máy lọc dầu 5 km.Vì vậy, không khí vùng Vạn Tường sẽ bị ô nhiễm và nước mưa vùng này bị ảnh hưởng, Vị trí hồ chứa nước của nhà máy nước Dung Quất chỉ không quá 3 km ở phía Tây Nam nhà máy lọc dầu là nằm trong tầm bị ô nhiểm khi có gió Đông Bắc. Vì vậy nhà máy nước Đung Quất hoàn toàn bị đe dọa. Do đó vùng Vạn Tường chỉ nên trồng rừng để bảo vệ môi trường. Thành phố cho KCNDQ nên đặt tại phía Tây Đốc Sỏi.  Vị trí này có lợi như sau :

• Không ảnh hưởng không khí từ nhà máy lọc dầu Dung Quất.
• Vùng phía Tây Dốc Sỏi có cao độ thuận lợi trong việc chống lũ lụt và có cự ly an toàn với sân bay Chu Lai.
• Việc cung ứng nước ngọt lấy từ hồ Phú Ninh- Quảng Nam. Như vậy chúng ta hoàn toàn yên tâm nhu cầu nước ngọt lâu dài cho KCNDQ.
• Việc cung ứng rau tươi và thực phẩm từ vùng chuyên canh phía Nam Dốc Sỏi của Quảng Ngãi.
• Từ Dốc Sỏi ra nhà máy lọc dầu, cảng Dung Quất, sân bay Chu Lai, cảng Kỳ Hà đều gần.
• Từ Quảng Ngãi hay Quảng Nam đến Dốc Sỏi đều thuận lợi bằng Quốc lộ 1A.
• Với vị trí thành phố Trung tâm đặt tại Tây Dốc Sỏi sẽ tạo cho tỉnh Quảng Nam có nhiều cơ hội phát triển khu Trung tâm giao dịch thương mại và tài chính trên dãy đất phía Tây Quốc lộ 1A chạy dọc theo sân bay Chu Lai. Vị trí này se ổn định và thuận lợi nhiều so với Thị xã Tam Kỳ trong giao dịch thương mại cũng như trong việc chống lũ lụt.
• Tuy nhiên khi thiết kế thành phố Dốc Sỏi cần tính đến giải pháp giảm thiểu các điểm giao cắt trong giao thông bộ và đường sắt./.