Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh là khát vọng của người Việt Nam. KS. Doãn Mạnh Dũng
Thế hệ chúng tôi sinh ra năm 1945 đã hưởng 81 năm Độc lập của Việt Nam. Cả tuổi trẻ chúng tôi gắn bó với số phận gian truân của đất nước vì Độc lập, Tự do. Chúng tôi may mắn còn sống, đã chứng kiến nhiều sự biến động của cả dân tộc và cả số phận của nhiều con người – có thể gọi là tinh hoa của đất nước – trước những sự chọn lựa khắc nghiệt của cuộc đời. Người cầm bút viết những dòng này, số phận đã cho cơ hội được trực tiếp nhìn vào đôi mắt, được lắng nghe, hơn nữa có lúc được đối thoại với những nhân vật mà các trang lịch sử cận đại Việt Nam thường nhắc đến.
Vậy sự chọn lựa nào là xứng đáng với cuộc đời mà được cha mẹ sinh ra, xứng với dòng họ đã nuôi mình khôn lớn trong bão tố. Sự chọn lựa đúng đắn nhất vẩn là vì một Việt Nam độc lập tự do hạnh phúc, vì một Việt Nam văn minh trong tương lai.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rời bến cảng Nhà Rồng vào ngày 5 tháng 6 năm 1911 để bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước. Trên hành trình đi khắp năm Châu , bốn Biển, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tham gia nhiều tổ chức xã hội, cầm bút viết nhiều bài để khai dân trí, chấn dân khí người Việt Nam.
Nhưng khi được quyền Tuyên ngôn thành lập nước Việt nam Dân Chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trích dẫn Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ :
“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.”
và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791 :
“Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi, và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi.”
Lời Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phường Võ Thị Sáu , Quận 3, Tp. HCM
Chính Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đoàn kết được tất cả mọi tầng lớp nhân dân Việt Nam đứng lên bảo vệ Chính quyền nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa còn non trẻ : Chống giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm.
Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh thấm đậm sự khát vọng quyền được làm người của người Việt Nam và ngày càng rực sáng sau 81 năm Độc lập.
Tháng 10 năm 1944, chiếc máy bay ném bom B25 của không quân Mỹ do Trung úy William Shaw bj Nhật bắn rơi tại vùng trời Cao Bằng. Shaw đã được Việt Minh cứu sống, giúp đở. Cụ Hồ Chí Minh đã trực tiếp đưa Shaw qua Trung Quốc, chuyển giao Shaw cho Claire Lee Chennault – tướng hai sao, Tư lệnh Tập đoàn không quân 14 của Mỹ để về căn nhà yêu thương của mình ở Mỹ .
Những phi công ném bom B25 của Mỹ thời đó là những người anh hùng của nước Mỹ, họ không phải quan chức hay các nhà tư bản Mỹ.
Các phi công đều tự nguyện ủng hộ Trung tá không quân James Doollitle – kỹ sư chế tạo máy bay- phi công dân sự – với kế hoạch : Máy bay sẽ xuất phát từ tàu sân bay gần bờ Tây Thái Bình Dương , ném bom nước Nhật hay căn cứ quân sự Nhật , sau đó nhảy dù xuống vùng đất xa lạ và chờ cứu hộ.
Với nhiệm vụ có rất nhiều rủi ro trên, các phi công Mỹ muốn đánh thức tinh thần yêu nước của người Mỹ, sau vụ Nhật bất ngờ tấn công Trân Châu Cảng ngày 7/12/1940 mà không tuyên chiến.
Khi những người yêu nước Việt Nam và Mỹ gặp nhau, một chân lý sẽ được khẳng định rõ ràng hơn : không có học thuyết nào đủ sức mạnh thay thế tình yêu con người và tình yêu đất nước.
Chính tình yêu thương trong gia đình và tình yêu tuổi thanh xuân đã giúp ta thêm sức mạnh để vượt qua chính mình, biết sống đẹp nhưng đẹp nhất là tâm hồn. Nhờ vậy trái tim có thể khoan dung, trí tuệ minh mẩn biết hướng đến ngày mai sẽ có nhiều hơn niềm vui và hạnh phúc.
Từ tình yêu gia đình, con người mới có tình yêu đất nước.
Xưa, quân Nguyên Mông từng chinh phục Trung Quốc và Trung Á nhưng phải thất bại tại Việt Nam.
Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ nhất, năm 1257, Trần Thủ Độ từng trả lời vua :
- Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo.
Và trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ hai, năm 1285 tướng Trần Bình Trọng mới 26 tuổi trả lời giặc khi bị bắt :
- Ta thà làm quỷ nước Nam, chớ không thèm làm Vương đất Bắc.
Lịch sử Việt Nam xưa và cả lịch sử hiện đại Mỹ đã dạy loài người :
- Lòng yêu nước là động lực chính giúp đoàn kết toàn dân để có độc lập và tự do cho đất nước.
Đó là nền tảng để thành công của tất cả các dân tộc bị xâm lược.
Thời đại hiện nay, nhờ in-tơ-nét, loài người đều có thể biết rất nhanh các sự kiện xảy ra trên toàn thế giới với nhiều góc nhìn khác nhau.
Những cường quốc sử dụng bạo lực để đi xâm lược hay đòi xóa quốc gia khác thì đều giống như những con quái vật, ngăn cản nền văn minh của nhân loại. Những con quái vật đó đang từng bước bị cô lập, bị thất bại từ quân sự đến kinh tế và ngọn lữa chiến tranh đang quay lại thiêu đốt những kẻ gây ra bạo lực.
Nền văn minh đã dạy con người cần thay thế sự chiếm đoạt như lừa đảo, trộm, cướp, tham nhũng, xâm lược bằng sự cống hiến, đưa trí tuệ vào sản phẩm để cạnh tranh công khai và minh bạch.
Nhiều quan chức cấp cao của Việt Nam đã phải rời chức vụ và bước vào “ vành móng ngựa “ với lời hối tiếc muộn màn. Sự tham lam, muốn sử dụng quyền lực bắt người khác thành nô lệ cho chính mình để kiếm tiền là thứ văn hóa hoang dã mà con người cần xa tránh.
Ngày 28/8/2026, tại Hà Nội, trong lể kỹ niệm 81 năm ngày Tuyên ngôn Độc lập, Tổng Bí thư -Chủ tịch nước Tô Lâm kêu gọi :
– Lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu.
Như vậy, hành trình của Việt Nam hôm nay là tiếp bước con đường của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch ra.
Mong rằng các quan chức Việt Nam, tiếp nhận tư tưởng trên của Tổng Bí thư- Chủ tịch nước Tô Lâm, chấp nhận đối thoại với nhân dân để có những chính sách tối ưu và nhất quán vì “ hạnh phúc, ấm no của nhân dân”.
Đó là hành trình tiến đến văn minh của người Việt Nam ./.
