Dòng hải lưu tầng đáy từ Cực về Xích đạo. Ks Doãn Mạnh Dũng
Quá trình nghiên cứu đại dương, con người chỉ có nhu cầu chạy tàu, đánh bắt cá nên con người thường quan tâm dòng chảy biển tầng mặt, việc nghiên cứu dòng chảy biển tầng đáy là ít được quan tâm. Việc nghiên cứu cảng ở bờ biển Đông Việt Nam buộc chúng ta phải quan tâm đến các yếu tố ổn định độ sâu của cảng. Nhu cầu này đã giúp KS. Doãn Mạnh Dũng là người đầu tiên phát hiện dòng hải lưu tầng đáy từ Cực về Xích đạo.
Việt Nam chịu các ảnh hưởng chung của các quy luật tự nhiên trên trái đất và các quy luật tự nhiên riêng của chính nó.
Quy luật chung
1/ Xoáy bão Bắc bán cầu có chiều ngược kim đồng hồ.
2/ Vùng có gió mùa Đông Bắc và Tây Nam.
Quy luật tự nhiên riêng từ đặc điểm địa lý riêng của bờ biển Việt Nam
Phát hiện dòng hải lưu tầng đáy bằng thực nghiệm như sau :
Dùng hai bình P và E có mặt thoáng rộng và đựng nước 2 màu nước khác nhau. Dùng ống nhựa trong, nối 2 bình : nước tầng mặt với tầng mặt, nước tầng đáy với tầng đáy. Chiếu bóng đèn sinh nhiệt ở bình E. Ta thấy xuất hiện dòng chảy tầng mặt từ E đến P và dòng chảy tầng đáy từ P đến E. Tốc độ dòng như nhau tại mọi điểm. Khi tăng nhiệt thì tốc độ dòng chảy tăng.
Ta coi E là mặt biển vùng Xích đạo. P là mặt biển vùng Cực. Như vậy có dòng tầng đáy từ Cực về Xích đạo. Vì nhiệt chênh lệnh giữa Xích đạo và Cực là 365 ngày/năm nên dòng tầng đáy tồn tại trong 365 ngày. Khi biến đổi khí hậu, nhiệt ở Xích đạo tăng thì tốc độ dòng sẽ tăng. Dòng tầng đáy di chuyển độc lập với trạng thái quay của trái đất.
Vì trái đất quay từ Tây sang Đông, nên dòng tầng đáy vừa di chuyển từ Bắc cực xuống Xích đạo vừa di chuyển từ Đông sang Tây.
Nhờ bờ biển Tây Thái Bình Dương lệnh dần về hướng Tây khi tiến về Xích đạo nên dòng tầng đáy tích lũy nhiều năng lượng.
Thí nghiệm này được dùng để giải trình độ sâu ổn định của Vịnh Vân Phong cho mục tiêu : Cảng Vân Phong, cảng lớn nhất bán đảo Đông Dương, Trung tâm Trung chuyển công-ten-nơ từ 1997.
Hiện tượng trên giải thích những cồn cát trắng ở Quảng Bình chỉ xuất hiện ở vùng bờ biển có vĩ tuyến nhỏ hơn vĩ tuyến cực Nam của đảo Hải Nam.
Hiện tượng trên giải thích mũi Cà Mau cong về hướng Tây.
Từ đặc tính dòng hải lưu tầng đáy Bắc Nam ta có các hệ quả như sau :
1/ Đưa ra nguyên tắc hình thành các vịnh sâu tại bờ biển Đông Việt Nam .
1.1 Vịnh không có dòng sông lớn từ dãy Trường Sơn đổ vào vịnh.
1.2 Vịnh không cho phép dòng tầng đáy Bắc- Nam đổ vào vịnh.
Nói cách khác những vịnh không có dòng sông lớn chảy vào vịnh và có cửa nhìn về phía Nam thì sâu.
Các đặc điểm riêng của bờ biển Việt Nam
1/ Nằm ở bờ Tây của biển Thái Bình Dương.
2/ Nằm xa cực trái đất.
3/ Nằm xa Xích đạo.
4/ Bò Tây Thái Bình Dương không có đảo hay bán đảo ngăn dòng tầng đáy đến Đồng bằng Sông Cữu Long.
Vì xa cực trái đất nên bán kinh trái đất lớn, giúp dòng tầng đáy tích năng lượng.
Vì xa Xích đạo nên dòng tầng đáy vẩn mạnh khi đến bờ biển Việt Nam.
Nhờ vậy , dòng tầng đáy đưa năng lượng từ Bắc cực đến Đồng Bằng Sông Cữu Long là mạnh nhất hơn Đồng Bằng Hà Lan ở Châu Âu và Đồng Bằng Mississippi ở Mỹ.
Vì vậy đưa kinh nghiệm xây dựng cảng từ các nước ở bờ Đông đại dương ( Châu Âu), các nước gần cực Trái đất ( Nhật, Canada) , các nước ngay tại đường Xích đạo (Singapore) vào Việt Nam là cần hết sức cân nhắc.
Hệ quả của dòng hải lưu tầng đáy :
- Nguồn năng lượng mới ở Việt Nam :
Động năng dòng hải lưu ở Biển Đông là mạnh nhất trên trái đất từ sự cộng hưởng dòng hải lưu tầng đáy và dòng hải lưu tầng mặt do gió Đông Bắc.
- Dòng tầng đáy Bắc Nam là nguyên nhân chính gây ra nhiều tai nạn đuối nước khi tắm biển khu vực miền Trung Việt Nam.
- Dòng hải lưu tầng đáy từ Cực về Xích đạo giúp chúng ta hiểu trạng thái khí hậu cực đoan tại tam giác Bermuda ở phía bắc bán đảo Florida của Mỹ .
Đó là sự cộng hưởng của 4 yếu tố sau đã tạo ra các hiện tượng khí hậu cực đoan tại Bermuda :
1/ Dòng hải lưu tầng đáy.
2/ Dòng hải lưu tầng mặt do gió Đông Bắc
3/ Dòng gió Đông Bắc
4/ Địa hình bờ biển .
Cả bốn yếu tố trên đã tạo ra tai nạn tàu biển và cả máy bay khi thời tiết cực đoan về mùa Đông./.
