Xây dựng một cảng cá biển cho Thành phố Hồ Chí Minh- Vị trí nào tối ưu. KS. Doãn Mạnh Dũng
Kinhtebien online : Tp Hồ Chí Minh đang tìm những dự án vừa tạo việc làm cho người dân, vừa cải thiện cuộc sống của dân vừa tăng nguồn thu thuế cho thành thành phố. Dự án cảng cá đáp ứng các mục tiêu trên và được đề xuất trên 15 năm.
Bài số 42- Báo KHPT số 13/11(1439) ngày 15/4/ 2011

Bản in báo KHPT
Việc tìm kiếm xây dựng một cảng cá cho Tp. HCM đã được nhiều người quan tâm. Nhưng vấn đề cơ bản là nên định vị tại đâu là hợp lý nhất ?
Trước đây đã có sự tính toán tại sông Mương Chuối hay Bình Khánh. Theo KS. Doãn Mạnh Dũng, Hội KHKT và kinh tế biển Tp. HCM, nên chọn sông Kinh lộ , xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè để làm cảng cá biển cho Tp. HCM. Vì tuyến bờ sông này dài 2.200m, đủ độ sâu tiếp nhận tàu cá có mớn nước 3-6m, có độ rộng, khu vực quay trở. Nơi đây có thể tiếp nhận cùng lúc hàng trăm tàu cá các loại và tàu hậu cần cho ngư trường.
Dân số Tp. HCM, theo thống kê vào thời điểm 1/4/2009 là 7.123.340 người. chưa kể khách vãng lai và lao động thời vụ. Với dân số trên, Tp. HCM là thị trường tiêu thụ vô cùng lớn cho sản phẩm cá biển. Tp. HCM nằm ở phía Nam ngư trường Bình Thuận và phía Bắc ngư trường Cà Mau. Các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, Bà Rịa – Vũng Tàu năm 2009 có 6.180 tàu đánh cá với 830.000 CV. Còn các tỉnh phía Nam Tp HCM gồm Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau năm 2009 có 4.176 tàu đánh cá với tổng công suất 992.500 CV. Như vậy với vị trí địa lý và thị trường tiêu thụ thì Tp. HCM hoàn toàn có thể thu hút các tàu cá trên về tiêu thụ tại Tp. HCM.
Nghiên cứu luồng tàu biển vào Tp. HCM, ta thấy luồng sông Lòng Tàu ổn định và sâu 8,5 m. Còn luồng sông Soài Rạp mới khai thác gần đây, có độ sâu 7,5m nhưng rộng. Vì vậy tổ chức luồng cho tàu cá từ biển vào, cần tránh luồng sông Lòng Tàu mà sử dụng luồng sông Soài Rạp. Vì luồng sông Soài Rạp rộng nên có thể chia thành 2 luồng : tàu lớn và tàu cá. Việc tiêu thụ cá biển có đặc điểm riêng. Việc bốc dỡ, đấu giá cá có thể thực hiện trong đêm đến 5 giò sáng. Sau đó cá phải được phân phối đến chợ hay bếp ăn trước 8 giờ sáng. Vì vậy cảng cá biển phải có đường bộ thuận lợi nối gần nhất với đường vành đay ngoài cùng của Tp. HCM để các ô tô vận tải nhanh chóng đưa cá về các chợ bán lẻ hay các bếp ăn.
Cảng cá biển cần tránh ô nhiệm các chất kim loại bay đến từ cảng thương mại hay từ khu công nghiệp. Mặt khác cảng cá biển cũng luôn luôn gây ra mùi đặc trưng nên cần tránh xa khu dân cư và cảng thương mại. Cảng cá biển cần tuyến bờ sông đủ khả năng tiếp nhận cùng lúc hàng trăm tàu đánh cá, chợ đấu giá, đồng thời cung cấp nước đá, dầu, như cụ, sửa chữa máy móc. Xung quanh cảng cá là các nhà máy chế biến cá, kho tàng và đặc biệt phải có khu vực sử lý nước thải trong quá trình chế biến cá. Khi nghiên cứu tuyến bờ sông để tổ chức cảng cá, tư duy sử dụng độ sâu tự nhiên thích hợp là rất quan trọng. Vì tuyến nước sâu là tài nguyên quý giá của quốc gia. Sâu quá vwfaf lãng phí tài nguyên vừa tăng chi phí cho cầu cảng, cạn quá thì chi phí cải tạo cũng không nhỏ.
Với những quan điểm trên thì sông Kinh Lộ , xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè làm cảng cá biển cho Tp. HCM là phù hợp. Như đã nêu ở đầu bài, tuyến bờ sông này dài 2.200m, đủ độ sâu tiếp nhận tàu cá có mớn nước 3-6m, đủ độ rộng, khu vực quay trở. Nơi đây có thể tiếp nhận cùng lúc hàng trăm tàu cá các loại và tàu hậu cần cho ngư trường. Vùng đất trong cảng 70 ha ( bao gồm cảng xếp dỡ, kho lạnh, chợ đấu giá, nhà máy nước đá, kho dầu…); vùng đất ngoài cảng rộng 435 ha, có thể tổ chức khu “ Làng cá” bao gồm các nhà máy chế biến, xưỡng sửa chữa kỹ thuật, trường học, bệnh viện, khu chung cư cho người dân đánh cá. Vùng đất thuộc tỉnh Long An tiếp giáp khu vực này rộng 5481 ha, là tiềm năng để mở rộng “Làng cá”.
Để thực hiện mô hình trên, nên chọn hình thức công ty cổ phần. Với người dân địa phương có thể tham gia cổ phần bằng đất đang sở hữu và có thể nhận một phần tiền mặt trước để giải quyết sự chuyển đổi nghề nghiệp và sinh hoạt. Với mô hình này, mọi người dân đều có thể tham gia phát triển dự án mà không cần dùng ngân sách nhà nước từ việc nghiên cứu đến đầu tư cho dự án.
Đất khu vực này khó trồng trọt hay chăn nuôi nên dự án này khả thi.
Nếu mục tiêu trên được thực hiện, chúng ta sẽ nâng cao chất lượng bữa ăn cho nhân dân Tp. HCM nhờ tăng thêm số lượng và chất lượng cá biển ; tạo nhiều công việc cho nhân dân lao động Tp, thêm nguồn thu thuế cho Tp. Mặt khác kích thích sự phát triển đội tàu đánh cá xa bờ góp phần bảo vệ biển đảo Việt Nam./.
